Kolej na kolej

Strona główna » Posty oznaczone 'Szwajcaria'

Archiwa tagu: Szwajcaria

Szwajcaria: Covid opóźnia uruchomienie pociągów ze zmianą rozstawu kół

Nieco ponad rok temu pisałem o pozytywnej próbie automatycznej („w biegu”) zmiany rozstawu kół na styku kolei Montreux Oberland Bernois (MOB) i Bern–Lötschberg–Simplon (BLS). Tory MOB mają rozstaw 1000 mm, podczas gdy BLS jest normalnotorowa. .W czasie zmiany rozstawu kół wagony będą podnoszone lub opuszczane o 180 mm by ich podłoga zawsze była na wysokości peronów, która jest inna na MOB i BLS.

Niestety, na premierę tych pociągów trzeba będzie poczekać dwa lata. W ostatnich dniach MOB ogłosił że pierwszy pociąg pojedzie dopiero w grudniu 2022, a – nie jak planowano –  w grudniu 2020.

Jest to wynikiem dwóch efektów, obu spowodowanych przez pandemię coronawirusową. Po pierwsze, proces produkcyjny został spowolniony. Nadwozia wagonów są gotowe, ale produkcja wózków i zestawów kołowych o zmiennym rozstawie jest opóźniona o dobre kilka miesięcy. Po drugie, analiza krajowego i zagranicznego ruchu turystycznego, działającego obecnie na bardzo zwolnionych obrotach, wskazuje że nie wróci on do przedcovidovego poziomu przed 2023 rokiem, a może dopiero w 2024.

Jedyne co pozostało na chwilę obecną, to obejrzeć ten pociąg, którego wagony zostały zaprojektowane przez Pininfarinę, włoską firmę znaną z  projektowania samochodów koncepcyjnych i sportowych. Oto jak on wygląda w w hali produkcyjnej Stadlera, jeszcze bez zestawów kołowych i innych elementów:cześciowo kompletny pociąg według projektu Pinifarna

A tak będzie wyglądał pociąg na trasie, według wizualizacji Pininfariny:

Nie mogę się doczekać, by móc tym pociągiem się przejechać….. A przynajmniej zobaczyć go „w realu”…..

materiały ilustracyjne: Pininfarina

Orion dla kolei Matterhorn Gotthard Bahn

Szwajcarska firma Stadler  wyprodukuje 12 trzyczłonowych elektrycznych zespołów trakcyjnych (EZT)  dla wąskotorowej kolei Matterhorn Gotthard Bahn. Kontrakt o wartości prawie 150 milionów franków szwajcarskich (620 mln złotych) podpisany 10 marca 2020 przewiduje, że pierwszy testowy pociąg będzie gotowy w połowie 2022, a wszystkie zespoły wejdą do eksploatacji w grudniu 2023. Oczekuje się, że dalsze 15 zespołów będzie dostarczone do 2028 roku.pociąg Orion dla Matterhorn Gotthard Bahn

Wagony będą zaprojektowane z myślą o wygodzie pasażerów. Będą niskopodłogowe, wyposażone w WiFi i przedział dla bagażu i sprzętu sportowego.

Można będzie łączyć ze sobą dwa albo trzy zespoły trakcyjne. Pociągi trzy-zespołowe (czyli 9-wagonowe) pomieszczą do 990 pasażerów, z tego 444 na miejscach siedzących, w tym 66 w pierwszej klasie.

mapa kolei Matterhorn–Gotthard-Bahn EZT będą przystosowane do ruchu na odcinku z zębatką, na najbardziej stromym pochyleniu 181‰ pomiędzy Göschenen i Andermatt. Kolej Matterhorn Gotthard Bahn ma rozstaw szyn 1000 mm, pociągi zasilane są prądem zmiennym o napięciu 11 kV i częstotliwości 16.7 Hz.

A gdzie Orion wymieniony w tytule? Otóż oficjalna nazwa typu tego EZT to Optimaler Regionalzug Im Oeffentlichen Nahverkehr, czyli optymalny regionalny pociąg dla ruchu lokalnego. BVZ Holding, spółka-matka Matterhorn Gotthard Bahn, lubuje się w astronomicznych nazwach. Poprzednio kupiła dla tej kolei zespoły Komet (Komfortabler Meterspur-Triebzug), a dla kolei zębatej Gornergratbahn –  Polaris (Popular Landscape Railway In Switzerland).

 

zdjęcie: Stadler
mapa: Wikipedia (Arbalete, CC BY-SA 3.0)

Szwajcaria: automatyczna zmian rozstawu kół

W  szwajcarskiej miejscowości Zweisimmen (kanton Berno) z pozytywnym wynikiem zakończyły się próby automatycznej („w biegu”) zmiany rozstawu kół na styku kolei Montreux Oberland Bernois (MOB) i Bern–Lötschberg–Simplon (BLS). Tory tej pierwszej mają rozstaw 1000 mm, podczas gdy BLS jest normalnotorowa. Testowano zarówno zmiennorozstawowe wózki wagonowe, jak i sam system zmiany rozstawu.

W czasie zmiany rozstawu kół, wagony będą podnoszone lub opuszczane o 180 mm by ich podłoga zawsze była na wysokości peronów, która jest inna na MOB i BLS.

Oto ten system w akcji:

W marcu 2018, MOB i Stadler (szwajcarski producent taboru kolejowego) zawarły kontrakt na dostawę 20 wagonów pasażerskich ze zmiennorozstawowymi wózkami które będą kursować w pociągach GoldenPass Express z Montreux przez Zweisimmen do Interlaken Ost. Połączenia te, planowane od grudnia 2020, będą wykonywane wykonywane wspólnie przez MOB i BLS.

Dotychczasowe systemy  automatycznej zmiany rozstawu kół w Europie  działają na styku kolei normalno- i szerokotorowych (Polska/Białoruś, Francja/Hiszpania). Ten nowy szwajcarski system to pierwszy przypadek na styku kolei normalno- i wąskotorowych.

Elektryczny parowóz

W jakich okolicznościach zamontowanie pantografu na parowozie ma sens? Krótka odpowiedź: jeśli masz prądu pod dostatkiem, a węgla – mało.

elektryczny parowóz Szwajcarskich Kolei Fereralnych, 1943 rokTaka sytuacja zdarzyła się w Szwajcarii w czasie drugiej wojny światowej.  Prawie 75% sieci kolejowej było zelektryfikowane (15 kV, ​16 23 Hz), a prąd dostarczały elektrownie wodne.  Ten kraj ma bardzo ubogie zasoby surowców mineralnych, tak więc węgiel był importowany,  głownie z Niemiec.  W czasie wojny ceny węgla poszły znacząco w górę, co spowodowało, że koleje szwajcarskie zaczęły myśleć o zmniejszeniu jego zużycia.

Dwie lokomotywy manewrowe o układzie osi 0-3-0 (takim jak w polskim parowozie TKh49 Ferrum) zostały wyposażone w pantografy i grzejniki elektryczne zamontowane z boku kotła, przed skrzynią węglową. Lokomotywy te, E 3/3 8521 i E 3/3 8522, mogły, po wytworzeniu pary o maksymalnym ciśnieniu  (12 atm) jeździć przez 20 minut po torach niezelektryfikowanych.  Zachowano w tych parowozach klasyczne palenisko.

Maszyny te weszły do eksploatacji na początku 1943 roku. Ważyły o około 7 ton więcej od niezmodyfikowanej ale pozwalały na zaoszczędzenie około 1 tony węgla dziennie. Uruchomienie lokomotywy ze stanu zimnego zajmowało godzinę.

W latach 1951-1953 usunięto elektryczne „dodatki” do tych lokomotyw,  Jedna z nich, w oryginalnej wersji,  jest nadal używana na jednej ze szwajcarskich linii turystycznych.lokomotywa E 3/3 8522 w stanie obecnym

zdjęcia: douglas-self.com (góra), Markus Giger CC BY-SA 2.5 ch (dół)

Szwajcaria: koniec monopolu w przewozach dalekobieżnych

Szwajcarski Federalny Urząd Transportu (Bundesamt für Verkehr, BAV; odpowiednik polskiego Urzędu Transportu Kolejowego) postanowił, że dotychczasowy monopolista w dalekobieżnych przewozach pasażerskich, państwowy operator  SBB/CFF/FFS, musi oddać część tras innym przewoźnikom.

Od grudnia 2019 połączenia Berno – Biel/Bienne i Berno – Burgdorf – Olten będą obsługiwane przez BLS AG, bardziej znane pod swoją pierwotną nazwą Bern–Lötschberg–Simplon-Bahn.

Rok później, czyli w grudniu 2020, SOB (Südostbahn) przejmie przewozy z Bazylei i Zurichu do Locarno i Lugano panoramiczną trasą Gotthardbahn, oraz na trasie Chur – Zurych – Berno,  które będą wykonywane pod wspólną marką SOB-SBB.

Na pocieszenie SBB dostanie dziesięcioletnią koncesję na większość połączeń dalekobieżnych….
Szwajcarski pociąg dalekobieżny

Kolejka linowo-terenowa o nachyleniu 110%

W alpejskiej miejscowości turystycznej Stoos (kanton Schwyz, środkowa Szwajcaria) w niedzielę 17 grudnia 2017  zostanie oddana do użytku kolejka linowo-terenowa (Standseilbahn Schwyz-Stoos) o maksymalnym nachyleniu 110% (47.7º). Stoos jest miejscowością do której nie mają wjazdu samochody ani autobusy, kolejka jest praktycznie jedynym sposobem dojazdu dla turystów.

kolejka linowo-terenowa Schwyz-Stoos: wagonyCzterowagonowe pociągi pokonają wysokość 743 metrów na odległości 1738 metrów, poruszając się z szybkością do 36 km/h. Każdy wagon zabiera po 34 pasażerów. Wagony mają nietypowy beczkowaty kształt, dlatego niektórzy porównują je do kołowrotków dla chomików. Pozwalają one pasażerom zachować pozycję pionową, niezależnie od miejscowego nachylenia toru.

Budowa kolejki (na miejscu istniejącej, wybudowanej w 1933 roku, ale nie spełniającej obecnych wymagań bezpieczeństwa) trwała 4 lata, Budowę poprzedziło 10 lat studiów i projektowania,  w końcu wybrano najlepszy z piętnastu wariantów. Koszt budowy to 44,6 milionów euro.

Koleje na liście dziedzictwa UNESCO

Na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO są budowle, zabytkowe miejscowości, dzieła sztuki, zabytki przyrody, wykopaliska archeologiczne…. i co jeszcze? Chyba nikt nie zgadnie, że są tam również linie kolejowe i inne obiekty związane z tą formą transportu.

Pierwszym „kolejowym” wpisem na listę była linia kolejowa przez przełęcz Semmering w Austrii. Zbudowana w latach 1848 – 1854, jest „jednym z najwiekszych osiągnięć budownictwa lądowego z tej pionierskiej epoki rozwoju kolei”, jak głosi oficjalny wpis. Była to pierwsza normalnotorowa europejska kolej górska. Zbudowano ją w bardzo trudnym terenie: z 41-kilometrowej trasy, 60% ma nachylenie 20-25‰ (odpowiadające 1 metrowi różnicy wysokości na odległości 40 m), a 16% jest na zakrętach o promieniu tylko 190 m. Przy budowie linii zastosowano nowatorskie metody wyznaczania trasy i prac inżynierskich, a dodatkowo trzeba było skonstruować nowe typy parowozów, gdyż dotychczasowe nie mogłyby prowadzić pociągów po tak trudnej trasie.

Linia Semmering zbudowana została z maksymalnym zachowaniem równowagi między przyrodą a technologią, i dlatego okolice Semmeringu szybko rozwinęły się jako rejony turystyczne. Powstały tam nowe miejscowości do których na wypoczynek masowo przyjeżdżali mieszkańcy austro-węgierskiej stolicy, do tego stopnia, że sam Semmering określano jako „Wiedeń w górach”.

Pociąd na linii Darjeeling, około 1930 r.W roku 1999 do listy UNESCO dodano górską linię kolejową w Darjeeling (Darjeeling Himalayan Railway). Zbudowana w latach 1879 – 1881, ta wąskotorowa (610 mm) linia o długości 88 km zaczyna się na wysokości 100 metrów n.p.m, a kończy na 2200 metrów. Zbudowano ją, by zapewnić dogodne połączenie Kalkuty z Darjeeling, centrum rejonu uprawy herbaty a także ośrodkiem sanatoryjnym i ważnym posterunkiem wojskowym w czasach brytyjskiego panowania w Indiach.

W latach 2005-2008 do kolei w Darjeeling UNESCO dodało dwie inne linie w indyjskich Himalajach. Pierwsza z nich, Kolej w Górach Nilgiri (Nilgiri Mountain Railway), o długości 46 km i rozstawie szyn 1000 mm. Na odcinku 28 kilometrów jest to kolej zębata systemu Abta, z maksymalnym pochyleniem 8,33%. Druga linia to kolej Kalka-Shimla (Kalka–Shimla Railway), o długości 96 km z 107 tunelami i 864 mostami, o rozstawie 762 mm. Zbudowano ją by ułatwić dojazd do Shimli, letniej stolicy brytyjskich Indii, położonej na wysokości 2169 m u stóp Himalajów. Te trzy indyjskie koleje mają obecnie wspólny wpis na listę UNESCO jako Koleje Górskie w Indiach (Mountain railways of India).

Dwa odcinki Szwajcarskich Kolei Retyckich (Rhätische Bahn): linia Albula (Thusis–St. Moritz) i linia Bernina (St. Moritz–Tirano), zostały dodane na listę dziedzictwa w 2008 roku. Oba odcinki maja łacznie 128 km długości, 53 tunele oraz 196 wiaduktów i mostów. Wpis mówi o „wzorcowym przykładzie wykorzystania kolei do przezwyciężenia odosobnienia miejscowości w centralnych Alpach na początku XX wieku, z znaczącym i trwałym wpływem na życie w górach”. Budowa Kolei Retyckich (rozstaw 1000 mm) została zapoczątkowana w 1888 roku i kontynuowana etapami do 1922. Najwyższy punkt jest na przełęczy Bernina na wysokości 2253 metrów – żadna terenowa niezębata kolej w Europie nie wjeżdża wyżej.

 

Chhatrapati Shivaji Terminus, Mumbaj (Bombaj)Wracamy do Indii. Następnym obiektem na liście UNESCO jest Dworzec Króla Śiwadźiego (Chhatrapati Shivaji Terminus) w Mumbaju (Bombaju). Zbudowany w 1887 roku jako Dworzec Królowej Wiktorii (Victoria Terminus) w stylu będącym połączeniem neogotyku i architektury indyjskiej, jest jedną z najruchliwszych stacji w Indiach z 18 peronami, a także mieści zarząd jednej z 16 indyjskich dyrekcji kolejowych.

Wpis dotyczący budapeszteńskich brzegów Dunaju i dzielnicy zamkowej został w 2002 roku rozszerzony o Linię M1 metra (Millenniumi Földalatti Vasút – Milenijna Kolej Podziemna), zbudowaną w 1896 z okazji tysiąclecia państwa węgierskiego. Było to pierwsze metro w kontynentalnej części Europy i pierwsze z napędem elektrycznym. Uzasadnienie wpisu mówi o wzorcowym przykładzie wykonania planu opartego o najnowsze techniczne rozwiązania swoich czasów, spełniającym wymogi powstającego nowoczesnego społeczeństwa.

 

Forth Bridge, most kolejowyW Wielkiej Brytanii, a konkretnie w Szkocji, kolejowym obiektem na liście UNESCO jest most nad zatoką Firth of Forth (Forth Bridge, nieoficjalnie nazywany Forth Rail Bridge, by odróżnić go od pobliskiego mostu drogowego). Zbudowany w latach 1882-1890, most ma 2467 metrów długości, w tym dwa 520-metrowe przęsła. W uzasadnieniu wpisu do rejestru UNESCO z 2015 roku czytamy, ze jest to jeden z najwiekszych mostów o takiej konstrukcji, nadal używany, a jego przemysłowa estetyka wynika z prostej i nieukrywanej ekspozycji elementów konstrukcyjnych. Most ten jest krokiem milowym w projektowaniu i budowie mostów w epoce gdy koleje zaczęły dominować dalekie podróże naziemne.

wykorzystano książkę „Europe by Rail: The Definitive Guide”
zdjęcia: Wikipedia

Cały kraj bez pociągów przez miesiąc

Jeden z europejskich krajów zamknął całą swoja sieć kolejową na cały miesiąc.  Przez cały czerwiec 2017 ani jeden pociąg nie pojedzie w tym państwie. Wyobraźmy sobie co by się działo gdyby to było w Polsce. Ale 38 tysięcy Liechtensteinczyków przyjmują ze spokojem miesiąc wolny od pociągów.

W Liechtensteinie jest tylko jedna linia kolejowa, o długości 9,5 km. Łączy ona Feldkirch (Vorarlberg, Austria) with Buchs (St. Gallen,  Szwajcaria). To może stwarzać wrażenie jakiejś drugorzędnego połączenia,  ale w rzeczywistości jest to jedna z głównych linii transalpejskich na kierunku ze wschodu na zachód. Korzystają z niej pociągi Railjet  między Wiedniem a  Zürichem, a także inne połączenia międzynarodowe.  Jest bardzo prawdopodobne, że większość pasażerów tych pociągów nie zdaje sobie sprawy, że przejeżdża przez Liechtenstein….Kolejowa mapa centralnej Europy: Austria, Szwajcaria, Lichtenstein

Austriacki zarządca infrastruktury kolejowej ÖBB-Infrastruktur AG, odpowiedzialny również za kolej w Liechtensteinie, postanowił dokonać modernizacji tej trasy, zamykając ją całkowicie do  3 lipca.  W wyniku zaplanowanych prac czas przejazdu przez ten kraj skróci się o kilka minut, i jego mieszkańcy będą na pewno dumni z tego, że szybkim pociągiem można będzie przejechać od granicy do granicy zaledwie w pięć minut….

Na podstawie materiałów z Hidden Europe

%d blogerów lubi to: