Kolej na kolej

Strona główna » Posty oznaczone 'rozkład jazdy'

Archiwa tagu: rozkład jazdy

Łódzkie Wąskotorowe Elektryczne Koleje Dojazdowe

… czyli podmiejskie tramwaje w aglomeracji łódzkiej

Zaczęto je budować wrześniu 1899, a 17 stycznia 1901 otwarto pierwszą linię do Pabianic długości 15 km. Dwa dni później pierwsze tramwaje dojechały do Zgierza. W latach późniejszych, łącznie z okresem międzywojennym, łódzkie tramwaje dotarły do z Aleksandrowa, Konstantynowa, Lutomierska, Ozorkowa, Rudy Pabianickiej, Rzgowa i Tuszyna (z przedłużeniem do Kruszowa). Tak jak tramwaje „miejskie” miały one rozstaw szyn 1000 mm, i zasilane były prądem stałym o napięciu 600 V.

Krańcówka (tak w Łodzi mówi się na końcowy przystanek) na Nowym Rynku (obecnie pl. Kilińskiego) w Zgierzu, ok. 1912 r

Początkowo podmiejskie linie tramwajowe należały do konsorcjum o wdzięcznej, łatwej do zapamiętania i wymówienia nazwie Łódzko-Zgierskie i Łódzko-Pabianickie Elektryczne Wąskotorowe Koleje Podjazdowe. którego właścicielami byli wielcy niemieccy fabrykanci z Łodzi. W 1908 Konsorcjum przekształciło się w spółkę akcyjną o równie zgrabnej nazwie Towarzystwo Łódzkich Wąskotorowych Elektrycznych Kolei Dojazdowych (ŁWEKD), które otrzymało koncesję ważną do 1956 roku…

Przez pierwsze lata po drugiej wojnie ŁWEKD funkcjonowało nadal jako prywatne firma ale pod przymusowym zarządem państwowym (podobnie jak wiele innych prywatnych przedsiębiorstw). Prawdopodobnie ze względu na „koleje” w nazwie podporządkowano je PKP czego jednym z efektów było zamieszczenie rozkładu podmiejskich tramwajów łódzkich w ogólnopolskim kolejowym rozkładzie jazdy pociągów. Taki rozkład z lata 1948 można zobaczyć tutaj (pdf, 3 MB).

Tramwaj linii 46 w Zgierzu w roku 1995 (Foto: Adam Zamojski, Wikipedia, CC BY-SA 3.0)

W ostatnich 40 latach nastąpiła powolna śmierć łódzkich tramwajów podmiejskich, częściowo spowodowana wzrostem popularności samochodów i motocykli. Już w 1978 roku linię 42 (do Tuszyna) skrócono do Rzgowa. W latach 1980. na liniach podmiejskich wstrzymano remonty torowisk i nie inwestowano w nowy tabor. Następne cięcie było w 1991 gdy zlikwidowano tramwaj 44 do Aleksandrowa. Wprawdzie Zgierz, Ozorków, Konstantynów, Lutomiersk i Pabianice usiłowały ratować połączenia tramwajowe z Łodzią tworząc własne spółki komunikacyjne, ale nie przerwały one długo. Zdezelowane torowiska i sieć trakcyjna stały się przyczyną likwidacji tramwajów w ciągu ostatnich lat. W lutym 2018 roku wstrzymano kursowanie tramwajów 45 do Zgierza i 46 do Ozorkowa, rok później zniknął tramwaj 43 do Lutomierska i Konstantynowa, a w roku 2020 zawieszono również linię 41 do Pabianic. Obecnie nie kursuje ani jedna tramwajowa linia podmiejska.

Żeby nie kończyć postu na tej ponurej nucie: trwają prace nad przywróceniem tramwajów do Zgierza, zakończenie prac planowane jest na ostatni kwartał 2021. Również w tym terminie powinny znów kursować tramwaje do Pabianic.

rainbow

Tranzytem z Polski do Polski

Chyba wszyscy wiedzą, że przez międzywojenną Polskę odbywał się ruch tranzytowy z Niemiec do Prus Wschodnich, czyli z Niemiec do Niemiec, głównie na trasie Chojnice-Malbork. Ale mało kto zdaje sobie sprawę, że w tym samym okresie były też pociągi tranzytowe z Polski do Polski…

Kolejowy tranzyt Polska-Polska miał miejsce na płd-wsch końcu kraju w ówczesnych granicach, czyli w województwach stanisławowskim i tarnopolskim. Interesujący nas obszar jest zaznaczony na poniższej mapie, pochodzącej z rozkładu jazdy PKP lato 1938.

Mapa IV okręgu PKP, 1938 rok

W tabeli 421 rozkładu jazdy  są pociągi między Kołomyją a Zaleszczykami, przejeżdżające około 20 km po terytorium rumuńskim. Jest to fragment linii kolejowej z Kołomyi do Husiatyna, zbudowanej w dwóch częściach w latach 1898-99;jest ona czynna do dziś. Trasą tą przejeżdżały m.in. bezpośrednie pociągi z Warszawy do Zaleszczyk.Tabela 421 rozkładu jazdy PKP, lato 1938

 

Tabela 434a podaje połączenia między Kutami a Śniatyniem, gdzie przejazd przez Rumunię to około 40 km. Połączenie to stało się możliwe od 1936 roku, kiedy to otwarto most kolejowo-drogowy przez Czeremosz, łączący polskie Kuty z rumuńską Wyżnicą (Vijnița). Stacja kolejowa w Wyżnicy leży na linii Lwów-Czerniowce, otwartej w 1866 roku i nadal czynnej. Obecnie most jest używany tylko dla ruchu drogowego a w Kutach nie ma stacji kolejowej.Tabela 434a z rozkładu jazdy PKP lato 1938


Wszystkie wymienione tu miejscowości wchodzą obecnie w skład Ukrainy.

Aktualne ukraińskie nazwy miejscowości:

Czerniowce
Husiatyn
Kołomyja
Kuty
Lwów
Stanisławów
Śniatyń
Wyżnica
Zaleszczyki
Czerniwcy (Чернівці)
Gusiatin (Гусятин)
Kołomyja (Коломия)
Kuty (Кути)
Lwiw (Львів)
Iwano-Frankiwsk (Івано-Франківськ)
Sniatyn (Снятин)
Wyżnycia (Вижниця)
Zalyszczyki (Заліщики)

Dział "Archiwalne dokumenty"

Jest sporo starych dokumentów kolejowych (instrukcje, plany, podręczniki, rozkłady jazdy itp), które trudno znaleźć w bibliotekach. Dlatego też założyłem dział Archiwalne dokumenty, ze zbiorami z mojej kolekcji i (za zgodą właścicieli) z innych źródeł. Oto niektóre z dokumentów:

  • służbowy rozkład jazdy Kraków Gł. Tow. – Kraków Czyżyny (1968)
  • Przepisy o odzieży służbowej pracowników PKP (1931)
  • Przepisy Eksploatacji Technicznej Kolei (1956)
  • Instrukcja M2 dla pomocnika maszynisty parowozowego (1945)
  • Przepisy H4 o przewozie przesyłek służbowych i gospodarczych (1947)
  • Instrukcja D17 o zapewnieniu sprawności kolei w zimie  (1960)
  • „Parowóz” podręcznik dla maszynistów, Aureli Rybicki (1921)
  • Mapa rozwoju galicyjskiej sieci kolejowej 1847-1914
  • Dokumenty Komisji Językowej Ministerstwa Komunikacji (1931-1932)
  • Rozkłady jazdy podmiejskich tramwajów w Łodzi (1948) NOWE

Pełna lista i bardziej szczegółowy opis jest tutaj

%d blogerów lubi to: