Kolej na kolej

Strona główna » kolej » Pociągi Polska – Litwa

Pociągi Polska – Litwa

Archiwum

Aktualizacja 5 maja 2010, patrz koniec postu

Ostatnio (koniec kwietnia 2021) z wielkim szumem ogłoszono wypowiedź Linasa Baužysa, prezesa Kolei Litewskich, który zadeklarował, że otwarcie połączenia Warszawa-Wilno musi nastąpić „jak najszybciej”

Popatrzmy jak wyglądał transport kolejowy między Warszawą a Wilnem, i ogólniej między Polską a Litwą, po odzyskaniu niepodległości przez oba te państwa. Na początek drobna i wielce uproszczona powtórka z historii.

Litwa międzywojenna była mniejsza niż obecnie, w szczególności Wilno i Wileńszczyzna zostały siłą wcielone do Polski w wyniku tzw buntu Żeligowskiego (październik 1920), co nie zostało uznane przez stronę litewską. Polska i Litwa pozostawały formalnie w stanie wojny do 19 marca 1938, i dopiero od tej daty nawiązały stosunki dyplomatyczne. Połączenia kolejowe zostały otwarte po tej dacie.

Dworzec w Landwarowie, około 1939 roku

Między Warszawą a Kownem (stolicą międzywojennej Litwy) było jedno bezpośrednie połączenie kolejowe na dobę. Wagony sypialne i z miejscami do siedzenia były dołączane do nocnego pociągu z Warszawy przez Wilno do Turmontu (lit.: Turmantas), granicznej stacji polsko-łotewskiej. Wagony do Kowna były odczepiane w Landwarowie (lit.: Lentvaris), 18 km przed Wilnem, gdzie dokonywano formalności granicznych i dalej jechały osobnym pociągiem bez zatrzymywania się do granicy litewskiej. Był też jeden pociąg dziennie między Wilnem a Kownem, kursujący tą samą trasa.

Było to jedyne połączenie szynowe między Polską a Litwą. Odcinek Trakiszki – Šeštokai (pol.: Szostaków) został rozebrany po 1918 roku (i odbudowany dopiero w PRLu). Linia kolejowa na Litwę ze stacji Orany (lit.: Varėna) w kierunku Šeštokai została również rozebrana w okresie międzywojennym i nigdy nie odbudowana.

Mapa sieci kolejowej pn-wsch Polski, około 1933 roku

No to przejdźmy do połączeń Warszawy z Wilnem. W lecie 1938 było 5 bezpośrednich pociągów, przez Białystok i Grodno (423 km). Pośpiesznym jechało się około pięciu godzin, osobowym około ośmiu, Ciekawostka: tylko jeden z tych pociągów odjeżdżał ze stacji Warszawa Wileńska :-). Po wojnie Litwa i Białoruś zostały włączone do Związku Radzieckiego, rozstaw szyn zmieniono na szeroki i oczywiście początkowo nie było żadnych połączeń na tej trasie. Około roku 1980 uruchomiono pociąg z Leningradu (obecnie: Petersburg) przez Rygę, Wilno i Grodno do Warszawy i dalej przez Berlin do Kolonii. W pociągu tym wymieniano zestawy kołowe z normalnych na szerokie lub odwrotnie na stacji Kuźnica Białostocka (w okresie międzywojennym: Kuźnica Grodzieńska). Po rozpadzie Związku Radzieckiego pociągi z Leningradu przez Wilno przestały kursować, a później tory między Grodnem i Wilnem zostały rozebrane na granicy litewsko-białoruskiej.

Dworzec w Trakiszkach, zbudowany w 1896, obecnie nieużywany. Stan z 2010 roku

W roku 1992 udostępniono dla ruchu osobowego przejście Trakiszki – Šeštokai. Pociągi z Polski mogły dojechać po torze normalnym do Šeštokai i tam trzeba było się przesiąść do litewskiego pociągu szerokotorowego by przez Kowno dojechać do Wilna. Nie było to ani wygodne ani szybkie, tym bardziej że trasa ta jest dłuższa o około 140 km od tej przedwojennej, przez Grodno.

Połączenie to funkcjonowało do sierpnia 1998, kiedy to, używając oficjalnej terminologii, „zawieszono kursowanie tego pociągu bezterminowo”.

Przez jakiś czas była nadzieja, że przejazd na Litwę przez Trakiszki zostanie ułatwiony po zainstalowaniu systemu SUW pozwalającego na zmianę rozstawu kół bez zatrzymywania pociągu. Urządzenie to zamontowano po stronie litewskiej, ale problemy techniczne i biurokratyczne spowodowały, że nigdy nie było wykorzystane w praktyce.

W międzyczasie powstał projekt Rail Baltica, mający na celu połączenie Litwy, Łotwy i Estonii z resztą Europy torem o standardowej szerokości. W Polsce oznacza to gruntowną modernizację trasy Warszawa – Białystok – Suwałki – Trakiszki, co (bardzo) powoli posuwa się do przodu. W międzyczasie po stronie litewskiej przedłużono standardowy tor z Šeštokai do Kowna, i są plany by dochodził on do samego Wilna.

W czerwcu 2016 Przewozy Regionalne uruchomiły weekendowe bezpośrednie połączenia między Białymstokiem a Kownem, skądinąd źle skomunikowane z pociągami do/z Warszawy. Pandemia spowodowała ich wycofanie, mają ruszyć z powrotem od czerwca 2021.

Zobaczymy co w praktyce będzie oznaczała wspomniana na początku obietnica p. Baužysa: „otwarcie połączenia Warszawa-Wilno musi nastąpić jak najszybciej”…

Rynek Kolejowy z 5/5/2021 podaje, że na uruchomienie pociągów w relacji Warszawa – Wilno na razie nie ma co liczyć. Plany uruchomienia połączenia w drugiej połowie 2021 roku trzeba było przełożyć. Jedyne co w tej chwili wiadomo, to że połączenie będzie realizowane z dogodną przesiadką w Kownie.Ma też być jeden wspólny bilet na całą podróż z Wilna do Warszawy i z powrotem. Poczekamy, zobaczymy….



6 Komentarzy

  1. vampiorek pisze:

    Ciekawe, czy takie połączenie byłoby w stanie wygenerować na tyle duże potoki podróżnych, by opłacalnym było jego utrzymanie?

    Polubienie

  2. picpholio pisze:

    This is a very complex situation and as said, will all the modifications pay themself back….

    Polubienie

  3. Lucia pisze:

    Bardzo ciekawie mi się czytało. I tak oto znów autobusy wygrywają. Aż kolej znacznie wygodniejsza. Może się takiego połączenia doczekamy. Nic tylko trzymać kciuki.

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Podaj swój adres emailowy by obserwować ten blog i otrzymywać powiadomienia o nowych postach

Dołącz do 88 obserwujących.

%d blogerów lubi to: