Kolej na kolej

Strona główna » kolej » PRLowskie bonusy dla kolejarzy

PRLowskie bonusy dla kolejarzy

Archiwum

Oczywiście tytuł jest anachroniczny: w PRLu nie było bonusów, tylko świadczenia socjalne. No dobrze, sprawa terminologii jest wyjaśniona, teraz popatrzmy co poza pensją, premią i emeryturą oferowano PKPowskim kolejarzom w 1958 roku. Wymienię tu tylko kilka bonusów, a zawłaszcza tych które nie mają odpowiednika w obecnej rzeczywistości. Tak więc nie będzie o zniżkach na bilety czy o odzieży służbowej….

Odznaka zasłużonego kolejarza PRL

Dom Wysłużonego Kolejarza w Milanówku do którego mogli być przyjęci emeryci i renciści kolejowi, pozostający w trudnych warunkach rodzinnych i społecznych. Mogły im towarzyszyć niezdolne do stałej pracy żony w wieku ponad 55 lat. Jednakże emeryci z poważnymi zmianami miażdżycowymi oraz z niedowładem rąk i nóg, niezdolni do własnej obsługi, byli wykluczeni. Emeryt przekazywał na rzecz Domu 80% renty/emerytury. Jeśli nie pokrywało to kosztów utrzymania, rodzina była zobowiązana wpłacać brakującą kwotę. W domu było początkowo 60, później 120 miejsc.

Dom Wysłużonego Kolejarza w Milanówku, stan obecny

Pierwotnie teren zajmowany przez ten dom i otaczający go park należał do Heleny Lasockiej, wnuczki Michała Lasockiego, który opracował „Plan Letniska Milanówek w Guberni Warszawskiej, powiecie Błońskim”. Po 2. wojnie światowej p. Lasocka została wysiedlona z Milanówka z zakazem przebywania w odległości do 30 km od tego miasta. Teren został przejęty przez Polskie Koleje Państwowe. Wybudowano tam Dom Wysłużonego Kolejarza, a na terenie dawnego ogrodu powstała stacja uzdatniania wody. Obecnie budynek należy do Polskiego Komitetu Pomocy Społecznej w Milanówku który prowadzi tam Dzienny Dom Opieki Medycznej.

Odznaka "Przodujący Kolejarz" wzór 1954

Pomoc przy budowie domków jednorodzinnych w ramach tzw. budownictwa przyzakładowego. W szczególności można było uzyskać poparcie zakładu pracy w staraniach o uzyskanie od prezydiów rad narodowych przydziału materiałów budowlanych (jak dodaje ówczesny poradnik kolejarza: „jest to zasadnicza forma zaopatrzenia materiałowego dla tego budownictwa”). W miarę możliwości zakład pracy mógł odsprzedać budującym tzw. materiały staroużyteczne, zbędne już dla kolei, np. zużyte szyny do (2 ton) i podkłady (do 200 sztuk). Można było tez ubiegać się o kredyt, ale „ze względu na ograniczone obecnie możliwości możliwości państwa tak w zakresie ilości materiałów budowlanych jak i kredytów bankowych” praktycznie mieli szansę tylko ci, którzy chcieli budować domy o powierzchni użytkowej do 85m2.

Stosowane wówczas drewniane podkłady przed ułożeniem w torach nasączane były kreozotem lub innymi środkami grzybobójczymi. Pracownicy zakładów nasączania podkładów mieli prawo do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych dla zdrowia. Tak więc stosowanie podkładów jako budulca nie było najzdrowszym rozwiązaniem.

Srebrna odznaka "Przodujący Kolejarz"

Dom Dziecka PKP w Wolsztynie powstał 15 września 1949. Początkowo przebywały tam dzieci kolejarzy osierocone przez wojnę. Później dołączały do nich dzieci zakwalifikowane ze względu na szczególnie trudne warunki bytowe (np choroba rodziców), Dom zamieszkiwało około 70 dzieci w wieku od 3 do 18 lat.

Obiekt ten nadal istnieje, należy do lokalnego samorządu, który prowadzi w nim Dom Dziecka „Droga” dla dzieci powyżej 10 roku życia. Może w nim przebywać do 14 dzieci.

Były dom dziecka PKP w Wolsztynie, stan obecny

Złota odznaka "Przodujący Kolejarz"

Wczasy wagonowe to były wakacje organizowane w odpowiednio zaadaptowanych osobowych lub towarowych wagonach kolejowych. Ośrodki tego typu znajdowały się w wielu miejscach: nad morzem (Hel, Mielno, Darłówek, Ustka), w Małopolsce (Zakopane i Nowy Targ), na Mazurach (Ruciane – Nida) i Dolnym Śląsku (Szczawno – Zdrój). Skierowania na te wczasy przydzielano w pierwszej kolejności wyróżniającym się pracownikom, rodzinom wielodzietnym oraz samotnym matkom i ojcom.

Czasami z tymi skierowaniami coś nie wychodziło:

Pewnego razu zwrotniczy Józef Smoleń, pracujący w stacji Zakopane, dostał przydział wczasowy na Spyrkówkę – odległą od jego domu o kilkaset metrów. Nie mając innego wyjścia, sypiał we własnym domu, a na śniadania, obiady i kolacje chodził do stołówki ośrodka.

Ewa Jeleń, Jan Krupski: Stacja Kolejowa Zakopane. Kolejowa Oficyna Wydawnicza, 1999

W czerwcu i wrześniu z tych wczasów mogły korzystać tez osoby samotne i rodziny bezdzietne. Dojazd dla kolejarzy i ich rodzin był bezpłatny, ale trzeba było przyjechać pierwszym pociągiem w dniu rozpoczęcia turnusu. Poza tym dla dobra wszystkich wszystkich wczasowiczów ustalono, ze w ośrodkach nie mogą przebywać osoby chore, upośledzone fizycznie bądź umysłowo.

Wczasy wagonowe przeżyły PRL, ale jako ośrodki komercyjne. Nadal w internecie można znaleźć (a raczej: przed pandemią można było znaleźć) ogłoszenia tego typu wakacji, zwykle w obiektach niegdyś należących do PKP, ale mocno zmodernizowanych. Poniższy dokumentalny film, z 2009 roku, pokazuje życie w ośrodku wczasów wagonowych na Helu, tuż przed jego likwidacją. Film trwa 45 minut, ale wystarczy obejrzeć pierwsze 10-12 minut by poznać specyficzną atmosferę tego miejsca Ostatnia minuta czy dwie pokazują demolkę wagonów.



10 Komentarzy

  1. saberblog pisze:

    Kiedyś kolejarze mieli wypas

    Polubione przez 1 osoba

  2. picpholio pisze:

    Very interesting to read and compare this with the benefits that apply in more western countries. The question is: „who is ultimately best off?”

    Polubienie

  3. Lucia pisze:

    Nie wiem jak teraz, ale chyba nie jest tak różowo.
    Wiem z opowiadań, że przed wojną bycie kolejarzem to było coś. A już zawiadowca w czerwonej czapce… Niestety nie miałam kolejarza w rodzinie więc to takie że słyszenia.

    Polubione przez 2 ludzi

  4. Dom WYSŁUŻONEGO Kolejarza brzmi po prostu upiornie!😱

    Polubione przez 1 osoba

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Podaj swój adres emailowy by obserwować ten blog i otrzymywać powiadomienia o nowych postach

Dołącz do 88 obserwujących.

%d blogerów lubi to: