Kolej na kolej

Strona główna » kolej » Komisja Językowa Ministerstwa Komunikacji

Komisja Językowa Ministerstwa Komunikacji

Archiwum

dodatek komisji językowej do Dziennika Urzędowego Ministerstwa KomunikacjiDlaczego międzywojenne Ministerstwo Komunikacji postanowiło powołać Komisję Językową? I jakie miało być jej zadanie?

Po okresie rozbiorowym koleje, podobnie jak i inne działy gospodarki narodowej, odziedziczyły dokumenty techniczne, przepisy, instrukcje, itp w językach obcych, głównie po niemiecku.  To samo było z kadrą zawodową: w większości początkowo w pracy posługiwała się niemieckim, bo studiowała czy praktykowała w Niemczech lub Austrii.

Było rozsądne, i ambicjonalnie ważne, by obcą terminologię zastąpić polską.  I to właśnie było celem Komisji Językowej. Jej przewodniczącym został Inż, dr. Aleksander  Wasiutyński, profesor Politechniki Warszawskiej,  specjalista w dziedzinie kolejnictwa, i pionier w zakresie badania toru podczas jazdy pociągów.

Oficjalny komunikat ogłoszony w 1931 roku mówi:

Komisja Językowa Ministerstwa Komunikacji jest ciałem doradczem Ministerstwa w zakresie językoznawstwa i terminologii i ma za zadanie: 1) czuwanie nad czystością języka polskiego przez usuwanie z języka urzędowego wyrazów i wyrażeń niewłaściwych i podawanie zamiast nich wyrazów i wyrażeń, odpowiadających duchowi języka polskiego, 2) ujednostajnienie terminologii i podawanie w zakresie kolejnictwa równoznaczników terminów obcych.

Oto dokumenty opublikowane przez Komisję:

  • Spis terminologiczny nr 1 terminów odnoszących się do urządzeń nastawczych i blokowych (terminy niemieckie i odpowiedniki polskie)
  • Spis  nr 2 wyrazów i wyrażeń obcych lub nieodpowiadających duchowi języka polskiego, których używać nie należy, z podaniem wyrazów i wyrażeń właściwych [część 1]
  • Spis  terminologiczny nr 2 terminów odnoszących się do spraw: ogólnych i osobowych, finansowych,  handlowych, ruchowych,  drogowych, mechanicznych i zasobów
  • Spis terminologiczny nr 3 terminów odnoszących się do spraw: ogólnych i osobowych, finansowych,  handlowych, ruchowych,  drogowych, mechanicznych i zasobów
  • Spis terminologiczny nr 4 terminów odnoszących się do urządzeń nastawczych i blokowych (terminy niemieckie i odpowiedniki polskie) [pędnia, napęd i nastawianie zwrotnic, rygle zwrotnicowe, semafory, zapory torowe i wykolejnice, pedały szynowe, nastawnica, bloki,
  • Spis wyrazów i wyrażeń obcych lub nieodpowiadających duchowi języka polskiego, których używać nie należy, z podaniem wyrazów i wyrażeń właściwych [część 2]

Nie wszystkie „wyrazy i wyrażenia obce lub nieodpowiadające duchowi języka polskiego” przyjęły się.  Oto przykłady:

wyrażenie nieprawidłowe według Komisji wyrażenie zalecane przez Komisję
Prześwit mostu Otwór mostu
Inwestycja Nakład
Wąż hamulcowy Kiszka hamulcowa
Ogrzewanie centralne albo skupione Ogrzewanie ześrodkowane
Metro Kolej miejska

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

Podaj swój adres emailowy by obserwować ten blog i otrzymywać powiadomienia o nowych postach

Dołącz do 82 obserwujących.

%d blogerów lubi to: